Israel is een apartheidsstaat, waarin enig inzicht in veroorzakende verleden daden van 1948 tot op heden aan de kant van de staat Israel ontbreekt. Dit is nog versterkt door het uitroepen van Israel als “joodse” staat. Wat de toekomst van de Westbank is wordt met de dag onduidelijker. Beeindiging van apartheid is noodzakelijk.
Vanuit een strukturele analyse van de wereldontwikkeling kan progressie alleen begrepen worden in de vorm van een heel geleidelijke mondiale modernisering. Uitgangspunt daarbij is de Europese 18e eeuwse Verlichting, die geleid heeft naar de ideëen van democratie, van individuele vrijheid, van godsdienstkritiek, van empirische wetenschap en zo nog het een en ander. Als ik de verhouding Israel-Palestina beschouw vanuit deze analyse, zal duidelijk zijn, dat modernisering in wetenschappelijke zin in Israel aan de orde is. Maar de politiek van deze staat wordt ook gekenmerkt door godsdienstige motieven. In bovenbedoelde zin kan de opstelling van Israel niet als modernisering opgevat worden.
Ik gun het de gemiddelde Palestijn dat zhij bevrijd wordt van islamitische dictatuur. Maar tegelijk zie ik dat Israel een groot gevaar voor de wereldvrede blijft. Palestina zal bevrijd moeten worden van zionistische terreur (voor degenen die niet begrijpen wat ik hier bedoel: de verdrijving van de oorspronkelijke Palestijnse bevolking - “Nakba”, en de kolonisering van de bezette gebieden).
Een modern humanistische, progressieve opstelling in deze is dat alle partijen ertoe gebracht zullen moeten worden om elkaar het licht in de ogen te gunnen. Van apartheid mag geen sprake zijn. Van dictatuur mag geen sprake zijn. Godsdienst zal moeten worden verplaatst naar de achterkamers; het mag geen rol spelen in het openbare leven. Militaire ingrepen buiten de Verenigde Naties om zijn onaanvaardbaar, en leiden alleen naar een verdere militarisering in de richting van een mogelijke WOIII.
Ten aanzien van de Oekraineoorlog stel ik mij als volgt op: mensen en gemeenschappen hebben autonome rechten. Dit wil zeggen dat Groningers het recht hebben om zich los te maken van Nederland, als daar een meerderheid mee instemt. Ik stel niet dat ik dat zou willen, maar het gaat om het principe. Oekraine was al een autonoom land, maar het viel wel onder de machtssfeer van de voormalige USSR. Sterker nog dan in het geval van Groningen, heeft Oekraine het recht om zich los te maken van de machtssfeer van Rusland. Dat is dan ook gebeurd. Rusland is vervolgens een oorlog begonnen om deze vrijheidsdrang te onderdrukken. Geleidelijk aan heeft het Westen, en Europa in het bijzonder, Oekraine opgevat als rechthebbend op zijn vrijheid. Om dat te ondersteunen is het Westen, maar in het bijzonder Europa, wapens gaan leveren aan Oekraine, maar niet genoeg. Er gebeurt dus iets heel merkwaardigs: de VS maakt zich min of meer los van de Oekrainse oorlog. Oekraine wordt aan Europa overgelaten. Maar, noch VS, noch Europa wil daadwerkelijk aan die oorlog gaan deelnemen uit angst voor het ontwikkelenvan een Derde Wereldoorlog. Wel moet Europa, onder druk van de VS, in NAVO-verband zijn bewapening versterken.
Ik was dus, zoals elders aangegeven, pacifist, en eigenlijk zou ik dat het liefste blijven. Maar Europa inclusief Nederland is zich oorlogzuchtig aan het versterken. Zelfs onze koningin is nu aan het meedoen. In het parlement is er voorzover ik kan nagaan nog slechts een partij (SP) die zich blijft verzetten tegen oorlogvoering. Hoe ziet deze toekomst eruit, en wat zal mijn eigen opstelling moeten zijn? Zoals elders al aangegeven heb ik geen bezwaar tegen machtsvorming. Behoort geweldloze machtsvorming tot de mogelijkheden? Het idee dat het ontwikkelen van een afschrikkingsmacht door bewapening oorlog op zijn minst zou kunnen uitstellen, wordt op dit moment veel gehoord. Ik ben zelf ooit onderofficier in het Nederlandse (dienstplicht)leger geweest. Ik heb zelf nooit oorlog hoeven voeren, gelukkig. Maar ik weet wel zo ongeveer wat oorlogvoering betekent: ontmenselijking, materieel verlies en cultuurverlies. Maar het zou alleen gaan om verdediging, stelt een meerderheid in het parlement. Wij zouden nooit de aanvaller zijn. Ik blijf van mening dat het opbouwen van afschrikking al het begin van aanval is.
Beeindiging van de vetorechten in de Veiligheidsraad is noodzakelijk. Alleen politioneel ingrijpen van de Verenigde Naties mag voorop staan. Uitsluitend economisch financiele maatregelen naast demonstratieve aspecten lijken mij hier aanvaardbaar. Dat in het Westen het totale bevroren vermogen van Rusland nog steeds niet geconfisceerd is, en voor niet-militaire ondersteuning van Oekraine gebruikt is, is onbegrijpelijk. Dit kan alleen begrepen worden tegen de achtergrond van een ver-gaand conservatief denken, dat de onaantastbaarheid van eigendom centraal heeft staan.